Erkam ÇANKAYA

Koşuşturmaların arasından sıyırdı seni namaz. Bir kenara çekti. Dışarının gürültülerini kesti. Parmağını dudağına götürüp “sus!” dedi sorgulayıcı bir bakışla. Kendi içine bıraktığın seslerin elinden tuttu. Yeniden kendin(l)e konuşur eyledi seni.

Gel, gel de şimdi, boşalt cümle çığlıklarını namazın gözbebeklerine.

A(lı)cılar ayaklarını hüznün boşluğuna çekti. Yetimlikler büyüdü kederlerinin köprü altlarında. Üşüdün öylece. Kalakaldın. Tesellisiz. Sığınaksız. Dayanaksız. Sona beş kala iken elinden tuttu namaz. Seni kendine sırdaş kıldı. Tutup bedeninin her azasından, sonsuz bir kabullenmişlik içinde sarıp sarmaladı seni; ana rahmine düşer gibi düştün namazın semâsına. Abdestin pâk suyuyla çevrildi her yanın; bedenini rahmetin teselli edeceği bir sancı gibi atıverdin namazın teninden içeri… Elin elinin üstünde, el çektin dünyadan. Yüzün Kâbe’ye yapışık, yüz döndün aşağılardan. Ayakların seccadede (kıyamda/huzurda), uzaklara ittin cümle hüsranları. Elinden bir şey gelmeyen, nefesi kendine yetmeyen, kendi bedenine kıvrılmış bir cenin gibi sonsuz bir rahmetin kozasına girip arınıp çıktın secdeden. Erkence doğmuş bir bebektin dünyanın kollarında. Kalbin yaralı. Varlığın titrek. Umutların cılız…

Gel de tutun şimdi namazın sevdalarını emziren göğsüne. Dudaklarından sızan dualar kadar besle kendini, besle…

Yûsuf’leyin düştüğün dünya kuyusunda aç gözlü bezirgânların elinden aldı seni namaz. Yokluğunu ebedî varlığa aday kıldı. Kara(n)lıklarını sonsuz nurla göz göze gelmene bahane yaptı. Hüsranlarını sonsuz rahmetin b/eşiğine gül yangını diye sundu. Korkularının karasından sızan mürekkeple sonsuz kudret eline reddedilmez dilekçeler yazdı. Nefsini ve malını en güzel “müşteri”ye “en güzel karşılık”la sundu. Hatırla ki; “Allah müşteridir müminlerin nefislerine ve mallarına; cennet karşılığı [satın almak diler].”

Gel, gel de sat şimdi kendini namazın tezgâhında. Dök hüzünlerini, serp korkularını Rahman’ın secdegâhına.

Sahte kurtuluşlarla kandırılıp ucuza yağmalanmaktan korudu bedenini namaz. Sığ tesellilerin avuntusundan çekip aldı kalbini. Ödünç teveccühlerin, kısır beğenilerin, ikiyüzlü rağbetlerin çekim alanında yağmalanmaktan kurtardı yüzünü. Kimseler yüzünü bilmezken yüzüne bakıp sana etten kemikten yüz giydiren Rabb’inin “vech”inde durulttu şöhret olma heveslerini. Kimseler incecik dertlerini, gizli saklı fısıltılarını işitmezken, işitse de ciddiye almazken, dudaklarında utanarak kıpırdayan, nefeslerine acemice tutunan, tereddütlerinin yumağına sarılıp duran özlemlerini Rabb’inin rıza göğüne uçurdu namaz.

Kırık kalbin ki en iyi parçandır. Seni teninin kıyısından çeker; ruhunun inci mercanını aramaya salar. Kırık kalbin sonsuza uzaklığının belirtilerini açıklar düşlere vurgun hekimlere… Bak ki, kırıklarını sildi; yeni baştan doğurdu umutlarını namaz. Onardı seni; mahzun kalbini göğsüne aldı; bin inşirah içirdi. Nefesini göğünde ağırladı; sana yeni ruhlar bağışladı. Kuluçkaya yatırdı kanadı kırık düşlerini. Sıcağında yatıştırdı kaygılarını.

Ana gibi yâr oldu sana namaz; uzak tuttu seni cümle t/uzaklardan. Kendine a(l)dandığın günahlı kurbanları kesip attı boynundan. Her gün ah’ını rahmet serinliğine yıktı; hüsranlarına sonsuz teselliler sundu. Her günahını rahmet serinliğinde yıkadı; lekelerin ak köpüklerde yundu.

Gel, gör ki, kucağında avutur seni namaz.

"Yol" dedim.
"Alıp başını gitmek" dedi.

"Gitmek" dedim.
Bir "Ahh" çekip, "Dostlardan ayrılmak" dedi.

"Dost" dedim.
Durdu. Bana baktı. "Dost" diye mırıldandı.
"Yüreğime nasıl koysam bilemediğim" dedi.

"Yürek" dedim.
"Dünyaları içine sığdıramadığım" dedi.

"Dünya" dedim.
"Hayatın bir yüzü" dedi.

"Yüz" dedim.
"Ardında ne gizli bilemediğim" dedi.

"Giz" dedim.
"Hep çözmeye çalıştığım" dedi.

"Çalışmak" dedim.
"Bitmeyecek öykü" dedi.

"Öykü" dedim.
"Binlercesini içimde gizliyorum" dedi.

"Gizlemek" dedim.
"İşte, her şeyin bitimi" dedi.

"Şey" dedim.
"Sevda" dedi.

"Sevda" dedim.
"Peşinden koştuğum" dedi.

"Koşmak" dedim.
"Hayat, bir maraton" dedi.

"Hayat" dedim.
"Öyle kısa ki!" dedi.

"Niçin kısa?" diye sordum.
"Yaşanacak çok şey var, zaman yok" dedi.

"Yaşanması gereken ne var? " diye sordum.
"Aşk" dedi.

"Kaç kere?" diye sordum.
"Bin kere" dedi, "Milyon kere"

"Neden bir kere değil?" diye sordum.
"Bütün aşkların toplamı, en yüce ve tek aşk" dedi.

"Önce ona varsan olmaz mı?" diye sordum.
"Keşke olsa" dedi, "Ama önce yoğrulmak gerek"

"Acı çekmek mi?" diye sordum.
"Evet, aşk acısında yok olmak" dedi.

"Yok olunca!" dedim.
"İşte gerçek aşkta o zaman yaşamaya başlarsın" dedi.

"Gerçek aşk!" dedim.
"Büyük o!" dedi.

Durdum. Durdum. Ve sustum!

"Neden sustun?" diye sordu.
"Yüreğim titredi sanki" dedim.

"Neden?" diye sordu.
"Bilmiyorum" dedim. "Büyük O!"

"Evet" dedi, "Büyük O!"
"Nerede?" diye sordum.

"Her yerde" dedi.

"Nasıl?" diye sordum.
"Yüreğini aç" dedi.

"Yüreğimi açmak!" dedim.
"Bir tebessümle bak her şeye" dedi.

"Tebessüm" dedim.
"Her kapının anahtarı" dedi.

"Kapı" dedim.
"Girmeden bilemezsin" dedi.

"Ya korku!" dedim.
"Bilinmeyenden korkar insan" dedi.

"Ben bilmiyorum" dedim.
"Neyi?" diye sordu.

"Ben”i" dedim.
"Sen kimsin?" diye sordu.

"Ben kimim?" diye sordum.
"Sevgiyle beslenensin" dedi.

"Kimin sevgisiyle?" diye sordum.
"Büyük O”nun" dedi.

Ezanı öyle sıcacık bir ana çağırışı say işte! Ardında sakladığı mutlulukları unuttuğun, aydınlığını özle(ye)mediğin ulvî pencerelerin pervâzından salkım saçak taşan ana merhametidir. Hasretlerine mukabele edemeyecek, kalbine gıda vermeyecek oyunların telaşını durduran, yumuşak, tatlı, munis, âşina bir sesleniştir ezan… “Akşam oldu; ömür bitiyor, eve dön, varlığını sonsuzlayacağın kapıyı aç… Hava karardı; gönlüne teselli veren renkler çekildi. Hüzün ve korkuların ellerinin nereye vardığını göremeyeceğin kadar koyulaştı. Yüzüne varacağın, huzura konacağın pencerenin önüne gel. Bak, iyice soğudu da hava, üzerin tiril tiril, kaygıların kışında sıkışan göğsünü sarabileceğin bir yakınlık şalın bile yok… Yuvaya dön, sonsuz yumuşaklıkta bir yastığa başını dayar gibi secdeye var; namazın avuçlarına dök eteğinde biriken yetimlikleri, yabanlıkları…. Sımsıcak bir çorbayı yudumlar gibi, dudağının arasına al dualarını, damağına değdir suskunluğa zincirli fısıltılarını.. Çamura bulanmış ellerini, dünyanın kiriyle kararmış yüzünü kara(n)lıkların tozuna bulaşmış gözlerini, abdestin çeşmesinde yu…”

Kalbine bir ana b/akışıdır namaz.

De ki:
iyi ki geldin sıcak yanım
ölümü sol köşede eritti bakışların

Apansız, teklifsiz gözüne girip girip gönlüne asla teselli sunmayan billboard resimleri gibi yolunu kesen, gönlünün mah/pus fısıltılarını duymaktan seni alıkoyan fırsatçı bezirgânlar gibi habire sa/taşan, seni durmaksızın koşturan ama menzil vaad etmeyen yürüyüş bantları gibi yoran “büyük” işlerden çekip alır seni namaz. Hırslarının hazlarının yapışkan kuytusuna itip unuttuğun, kentlerin kuru gürültüsünde ninnileyip uyuttuğun, ağzına gündelik telaşlarını kapatıp susturduğun yetim çocuğu hatırlatır sana. İçindeki çocuğun elinden yeniden tutar. Namaz, küçük bir kız çocuğu yumuşaklığında sokuluverir yanına. Küçücük yüzdeki tebessüm içinde saklı kuşları nasıl sonsuz genişlikte bir göğe çağırıyorsa, daracık seccadenin yüzünde saklı vaadler de kalbini sonsuz genişlikte bir göğüse yerleştirir. Küçük kız çocukları gibi, gözlerine toplar cümle çığlıklarını. Tepeden tırnağa bir bakış olur, gök mavisi gözlerini üzerine yağdırır şefkat kurağı çöllerinin. Bir damla gözyaşının seline kapılır; yıkılır, yok olur, silinir sığ haritalarda çizdiğin öncelikli ülkelerin/ilkelerin. Bakışına dayanılmaz o meneviş gözlerin. Menziline girdiğin dem vuruldu bil yüreğin.

Küçük ve yumuşak elinin çekimine karşı konulmaz kız çocuğunun. Küçük bir gayretle çekip alabilirsin elini elinden gerçi. Yüzünü azıcık çevirip gözlerinin hapsinden firar edebilirsin kolayca.. Ama.. Kalbini sarıp sarmalayan avuçlar, gönlüne kelepçeler takan bakışlar seni sana sürükler. Kendi kıyında bulursun kendini yeniden. Hatırla ki, Medineli bir kız çocuğu Peygamber’in [asm] elinden tutacak olursa, kız çocuğu O’nun elini bırakıncaya kadar O elini çekmezdi. Namaz, gözleri menevişli, saçları kıvır kıvır bir kız çocuğu gibi, ardı sıra koşturduğun-sözüm ona-büyük işlerden koparır seni. Kalbinin yanına çağırır nefesini. Hesapsız, kıyısız neşelerin köşesine oturtur sesini/sessizliğini. Sonsuz, vedasız baharların renk/ahenk çiçekleri dibinde yatıştırır iç çekişlerini. Sade, duru bir tebessümün yanağında durultup süzer cümle gönül kırışıklıklarını/karışıklıklarını. Sever seni, sevindirir, sevildiğini bilir, sevildiğine sevinir. Cismi şefkatinin yanında pek sönük kalır. Bedeni yüreğinin göğünde pek cılız durur. Sarılır göğsüne, yüzünü yüzüne değdirir. Ama içinde parlattığı incilerin üzerini kapatır, derûnunda beklettiği sözleri senden sakınır. Suskundur; yarım ağız konuşur gibidir; lâkin söyleyeceği ne çoktur, ne çoktur…

Gözlerine bir kız çocuğu ağ(lay)ışıdır namaz.

De ki:
gözlerin ışık seli senin
al kara(n)lıklarımı gözbebeklerinde yıka

Ne olursa olsun çekicidir koku. Kimse bu çekime karşı bağışık olamaz. Yerçekimi gibi. Kaçınılmazdır, karşı konulmazdır. Nasıl yerçekimi ayağınızı yerden kesmenize izin vermezse, koku çekimi de ayağınızı yerde tutmanıza izin vermez. Sanki dünyada ama dünyadan öte bir şeydir koku. Tene sürülür ama tenden ötesine taşır insanı. Eşyaya ruh katar koku. Parfüm, insanlar arasında hem inkâr edilmez katılıkta hem görünmez şeffaflıkta bağlar kurar. Yokmuş gibi yaparsınız ama fazlaca var olursunuz güzel kokuyla. Hiç ilgilenmiyormuş gibi durup derin ilgiler kurarsınız güzel kokarak.

Kadına duyduğum (uz) ilgi ise bu satırların dışında kalası bir mahremiyet. Şu fani dünyanın pek kırılgan, pek letafetli kadınlarının hak edip de bir türlü alamadıkları, bazen de farkında olmadan ellerinin tersiyle ittikleri sevgileri ancak peygamberî bir pınar üzerinden içecekleri kanaatindeyim. Hiç abartı yapma korkusu olmaksızın kulağınıza şunu fısıldayabilirim: Şu fani dünyada erkeklerin kalbine nazil olmuş en güzel âyet olarak görüyorum kadınları. Âyet, “Rabbimizin lûtfunu haber veren işaret” demekse kadın, ete kemiğe bürünmüş bir âyettir. Sonsuz derinlikte sözler besleyen, ruh ve kalbi bürüyen bir âyettir. Konuşan bir âyettir kadın. Karşına geçip dile gelir; Allah tarafından gönderildiğini söyler. Sanki dünyada ama dünya ötesi bir şeydir kadın. Dünyada yaşanıp dünyadan fazlası edecek her türlü mutluluk ve lezzet kadın-erkek ilişkileri üzerinde yükselir.

Umuyorum, buraya kadar, güzel koku ve kadının kaçınılmaz olarak sevildiği konusunda mutabakatımızı bozmadık. Sanki dünyada ama dünya ötesi bir şeydir koku. Sanki dünyada ama dünya ötesi bir şeydir kadın.

“Dünya” kelimesi, Arapça “alçak, aşağı” anlamına gelen “denî” kökünden gelir. Dünya, “alçakistan” yahut “aşağı yer” demektir. Bizim ötelere ayarlı arzularımızın aşağısında yer alır. Ebedî hasretlerimizin dineceği “asıl yurt”tan, yani “ahiret”ten alçaktadır. Ancak, sık sık, biz bu alçak yeri kendimize yeter bilip yüce arzularımızı alçaltırız; dünya ötesinden vazgeçeriz. Aşağıda bekleriz. Sevgililer Sevgilisi’nin [asm] bakışı hep yukarıdandır; ama O bizi incitmeden ve yanımızda durarak konuşur. O halde, O’nun, Dünyanızdan vurgusunu, takılıp kaldığınız yerden diye okumak gerekir. Yani şöyle demek ister gibidir:

Güzel kokuya takıldığınız yerden gözünüzü kaldırın. Kadına daldığınız yerden başınızı kaldırın. Onlardan vazgeçerek değil, onların zevklerini de yanınıza alarak gelin namazın eşiğine. Dünyada ama dünya ötesi bir şeydir namaz. Namaz da, koku ve kadın gibi dünyayı süsler, göz aydınlığı olur. Dünyada bulunmayı, bu alçak yere uğramayı değerli kılan şeydir… Bizi güzel koku gibi tenimizden ruhumuza taşır. Kadın gibi bedende başlayan ama bedeni aşan mutluluklara gebedir. Eşsiz bir empati örneğidir bu hadis. Sevgililer Sevgilisi [asm] bizi anladığını ima eder, anlayışla karşılar koku ve kadın tutkumuzu. Elini omuzumuza atarak konuşur bizimle. Yanımızdakiler üzerinden yapar çağrısını. Bu çağrının altında şu tatlı fısıltı kıpır kıpır nefes alıp verir: Sana zor gelen namaz, hissedebilirsen eğer, tiryâkisi olabilirsen eğer, güzel koku ve kadın gibi sevimli, tatlı ve çekicidir. Kokusunu alır almaz, içine çekeceksin onu. Yüzünü görür görmez, dizi dibinden ayrılamayacaksın.

Bilmediğin kısmetler biliyorum ben senin
Bir Leyla’dır gelip kapımı çalan
Rüzgârdır adını usulca fısıldayan

Sen benim kalp çarpıntımın sebebisin
Sen sonbahar güneşinin vazgeçilmez sıcaklığısın
Sen karanlığıma yakılan mum
Sen sevda masalı risalesinin
İlk ve son satırısın……

“Daha dün konuşmuştuk ama…” diyorsun. “Ama nasıl olur!”lar çekip çekiştiriyor iki yakanı. “Hiç beklenmedik bir ölüm!” “Vakitsiz” “Erken!” “Sürpriz!”

İşine ara vereceksin bugün… Kocaman bir pürüz olup çıkıverdim karşına. Hızını kestim hayatının. Üzerine saldım kaygılarını. Köşe bucak kaçtığın korkulara sobelettim seni. Ölümle arana koyduğun duvarı yıktım. “Ölüm bize de yaklaşırmış/yakışırmış” dedin. “Ölmesi kanıksanmış, ölünesi bir yaştayız artık.” “Rahmetli…” sıfatını ismimin üzerine yumuşak bir şal gibi atıvereceksin.

İki yakasında da eksiğim İstanbul’un. Vapurların hiçbiri beklemiyor beni iskelede. Ben öldüm diye şeritleri eksilmedi otoyolların.

Hayret! Ben öldüm bu defa… Şimdiye kadar hep başkalarıydı ölen. Gitsen de bir gitmesen de bir, bir cenaze olacak cami avlularından birinde…

Seni bilmem ama ben bu cenazeye mutlaka gitmeliyim. Ayıp olur, çok ayıp… Davetlilerin yüzüne bakamam sonra. Dediği gibi şairin, bir musallâlık saltanatım bu benim. Başroldeyim.

Toprağa konulacak adam rolü benim. Ardından ağlanılacak adamı ben oynayacağım. Hiç itirazsız karanlığa uzanmak bana düştü bu defa. Üzerine toprak atılan adamı… Unutulmuşluklar altında yüzü erimeye bırakılan adamı… Hüzünlerin münasebetsiz müsebbibi olacak adamı… Ayakkabısı kendisini beklerken bağları çözülecek adamı…. Elbiseleri evden çıkarılacak adamı… Ben oynayacağım.

Yatağı soğuk kalacak adamı… Akşam eve dönmeyecek adamı… Kapıyı çalması beklenmeyecek adamı… Sofrada yeri olmayacak adamı… Adı telefon rehberinden silinecek adamı… Şehrin dudaklarından yarım ağız çıkmış bir hece gibi önemsizleşecek adamı…. Ben oynayacağım. Sevinçlerin ortasına en fazla bir hıçkırık gibi sokulsa bile hatıraların eşiğinden yüz geri edilecek adamı… Resmine bakıp bakıp da ağlanacak (yoksa ağlanılmayacak mı?) adamı… “Adı neydi… Hani..!” diye yokluğu kanıksanacak adamı… Soluk bir resimde mahzun bir tebessümün ardında aşklarını saklayan, susturan adamı… Ben oynuyorum bugün… Sahnedeyim.

Beklerim.

En öndeki olmalısın ayakta duranların. En dik duranı.

İşte davetiyen:

Canını çok seven, her günün sabahında burada sonsuzca yaşayacağına yeniden kanan, her lezzetin tükenişinde ölümün yanına uğradığını unutan, her hazzın zirvesinde yakasındaki ölümlü etiketini isteyerek düşüren, her yaz sıcağında içi dünyaya iyiden iyiye ısınan, doğduğu yılın rakamının büyüklüğünün kendisini kabirden uzak tuttuğunu sanarak avunan, kalbinin her atışında ölümlerden döndüğünün farkında olmayan, damarlarının bir köşesinde ansızın geliverecek pıhtılardan yapılmış veda haberleri saklayan, ayrılıkların çatlaklarından giren hüzünleri ölümün nefesi gibi yudumlayan, sevenlerinin gözlerinin ışığına sığınarak ısınan, unutulmayı, yok sayılmayı en ürkütücü uçurum bilen, güzelliğini aynaların kırıklarında arayan, toprağa girmeye üşenen, uzun süredir aramızda yaşayan dostumuz, arkadaşımız, sırdaşımız, kardeşimiz, babamız, evladımız, şimdilik unutmayacağımızı umduğumuz, bir süre unutmaktan utanacağımız, sonra unutacağımız, en sonunda unuttuğumuzu da unutacağımız …

malum şahıs

doğduğu gün yakalandığı fanilik hastalığından, uzun süredir yatalak olmasına yol açan “her nefis ölümü tadacaktır!” yarasından, ömür boyu sancısını çektiği amansız yaşama rahatsızlığından kurtulup aramızdan ayrıl[maya ayarlan]mıştır.

Cenazesi -umulur ki- en uzak zamanda, sızılarının köşe başlarında kılınan cenaze namazını takiben kaldırılacak, gözünden (belki gönlünden) uzak bir yerde unutuluş toprağına gömülecektir.